Waarom je telefoon '5G' zegt — maar nog niet de échte 5G heeft
Terug naar blog

Waarom je telefoon '5G' zegt — maar nog niet de échte 5G heeft

Roel De Frene

|
18 Nov 2026·8 min lezen

Je hebt het vast al gezien: ergens bovenaan je scherm staat 5G. Je denkt dan: oké, ik zit op de nieuwste generatie, snelheid gegarandeerd. Maar als je dan in een druk winkelcentrum, een ziekenhuis of een betonnen kantoorgebouw staat, valt die 5G-belofte vaak tegen. Je telefoon blijft '5G' tonen, terwijl je data traag loopt of je gesprek haperst.

Dat is geen bug. Dat is hoe 5G vandaag in elkaar zit. En er zitten twee heel verschillende dingen achter die ene '5G'-aanduiding: 5G Standalone (SA) en 5G TDD. Ze worden vaak door elkaar gehaald, maar ze lossen elk een ander probleem op. In dit artikel leggen we het uit zonder vakjargon — met een vergelijking die iedereen kent.

Eerst: '5G' is geen één ding

Stel je een snelweg voor. Je kunt een gloednieuwe auto hebben (je telefoon), een splinternieuwe snelweg (het 5G-netwerk) — maar als de oude tolpoorten en verkeerslichten van de vorige generatie nog de baas zijn, rijd je toch gewoon in de file.

Zo zit het ook met 5G. Er zijn twee lagen:

  1. Het 'brein' van het netwerk — de software en de centrale systemen die bepalen hoe je telefoon verbinding maakt, hoe snel hij schakelt en hoe betrouwbaar alles verloopt. Dat noemen we de core.
  2. De 'snelweg' zelf — de radiogolven en de frequenties waarmee je telefoon daadwerkelijk praat met de mast. Dat is het spectrum.

Je telefoon kan perfect '5G' tonen omdat hij met een 5G-mast praat, terwijl het brein achter die mast nog het oude 4G-brein is. Of hij praat wel met een 5G-brein, maar op een frequentie die niet de breedte heeft om echt snel te zijn. Beide keren: 5G op je scherm, maar niet de volledige 5G-beleving.

5G SA: het nieuwe brein

SA staat voor Standalone, oftewel 'zelfstandig'. Een 5G SA-netwerk heeft een volledig nieuw 5G-brein. Het hoeft niet meer te leunen op het oude 4G-netwerk.

Wat merk je daarvan?

  • Reactietijd (latency). Gegevens hoeven niet eerst een omweg via het 4G-systeem te maken. Bij toepassingen waarbij elke milliseconde telt — robots in een fabriek, chirurgie op afstand, zelfrijdende voertuigen — is dat verschil levensgroot.
  • Netwerk-slicing. De operator kan als het ware aparte 'stroken' van het netwerk reserveren. Eén strook voor hulpdiensten die altijd moet werken, een andere voor gewone internetgebruikers. Handig voor ziekenhuizen, havens en fabrieken.
  • Slimmer energiebeheer en betere beveiliging. Het nieuwe brein is gebouwd voor miljarden apparaten tegelijk, niet alleen voor telefoons.

In België bouwen de operatoren daar hard aan, maar vandaag is het merendeel van de 5G-verbindingen nog NSA — Non-Standalone. De telefoon gebruikt 5G-radio, maar het brein is nog grotendeels 4G. Dat is prima voor sneller streamen, maar het is niet de 5G waar fabrieken en hulpdiensten op wachten.

Belangrijk om te begrijpen: SA zegt iets over het brein, niet over de snelheid. Je kunt dus perfect 5G SA hebben en toch trage data als de 'snelweg' smal is. Daar komt de tweede helft van het verhaal om de hoek kijken.

5G TDD: de brede snelweg

TDD staat voor Time Division Duplex. Dat klinkt ingewikkeld, maar het idee is simpel.

Stel je een enkele tunnel voor waarin auto's in twee richtingen rijden. Er is maar één buis. Om te zorgen dat ze niet botsen, wisselt de tunnel om de beurt van richting: eerst even verkeer appel→zender, dan even verkeer zender→appel. Dat razendsnel omschakelen heet TDD.

De meeste 4G-frequenties werken anders: die hebben twee aparte buizen — één voor elke richting. Dat heet FDD (Frequency Division Duplex). Dat is netjes en voorspelbaar, maar je bent wel gebonden aan de breedte van die twee buizen.

Waarom TDD dan zo belangrijk is voor 5G: de echte zones met hoge snelheden zitten in de 3,5 GHz-band (in vakjargon n78 of C-band). Dat is het stuk spectrum dat operatoren voor 5G hebben gekocht — de breedste 'snelweg' die er is. En die band werkt nu eenmaal met TDD.

Kortom:

5G SA5G TDD
Wat is het?Het nieuwe 5G-brein (software/core)De manier waarop de 3,5 GHz-snelweg wordt gebruikt
Wat lost het op?Lagere reactietijd, slicing, schaalbaarheidVeel meer capaciteit en snelheid
Wat merk je?Alles reageert sneller en betrouwbaarderPieksnelheden en groot datavolume
Waar zit het?In de centrale netwerkapparatuurIn de radiomast en de gebruikte frequentie

De echte 5G — die je ziet in de demonstraties met gigabit-snelheden en milliseconde-reacties — ontstaat pas als SA én TDD samen komen. Met het nieuwe brein en de brede snelweg. Zolang een van de twee ontbreekt, blijft het een belofte op je scherm.

Waarom je die snelheid vandaag nog niet krijgt

Zelfs met SA en TDD samen is er nog een derde speler: de fysica. En die is genadeloos.

Hoe hoger de frequentie, hoe meer het signaal wordt tegengehouden door muren, glas en isolatie. Onze eigen metingen en de literatuur (ITU-R P.2109) tonen het duidelijk: bij een modern, energiezuinig gebouw verliest een 3,5 GHz-signaal wel 40 dB aan één gevel. Daar blijft nog 0,01 % van het signaal over. Ter vergelijking: de lage ASTRID-frequentie (380 MHz) verliest daar 'maar' zo'n 15 dB en komt gewoon binnen.

FrequentieToepassingVerlies moderne gevelSignaal binnen
380 MHzASTRID / hulpdiensten−15 dB−90 dBm (goed)
700 MHz5G low-band−22 dB−97 dBm (matig)
900 MHzGSM / 4G−26 dB−101 dBm (beperkt)
1800 MHz4G−30 dB−105 dBm (zwak)
3500 MHz5G TDD (n78)−40 dB−115 dBm (onbruikbaar)

Uitgangspunt: −75 dBm buiten de gevel. Bron: Mercuron frequentiestudie 2026, ITU-R P.2109-2.

Met andere woorden: de breedste snelweg van 5G is ook de breekbaarste. Buiten, in het zicht van de mast, haal je enorme snelheden. Zodra je naar binnen stapt — een winkel, een kantoor, een parking, een fabriekshal — valt diezelfde 3,5 GHz-band weg en zakt je telefoon terug naar 4G of low-band 5G. Je scherm blijft '5G' tonen, maar je zit in feite op de oude, smalle weg.

Dat is de reden dat de echte 5G-belofte vandaag vooral buiten waar wordt gemaakt. En dat terwijl 80 % van al het mobiele dataverkeer juist binnen gebeurt.

Wat er nodig is om die belofte wél waar te maken

Drie dingen moeten samenkomen:

  1. Een 5G SA-core bij de operator — het nieuwe brein. Dit is de stap die de operatoren nu zetten.
  2. De 3,5 GHz TDD-band actief en beschikbaar — de brede snelweg. Die is in België al geveild en in gebruik, maar lang niet overal even dicht uitgebouwd.
  3. Indoor infrastructuur — de snelweg dóór het gebouw heen. Zonder actieve binnenversterking (DAS, small cells of repeaters) blijft de 3,5 GHz-band buiten de gevel hangen. Dit is de schakel die vandaag meestal ontbreekt.

Die derde stap is precies waar Mercuron al jaren in thuis is. We bouwen en onderhouden indoor-dekking voor ASTRID, gsm, 4G/5G en DAB+ in de moeilijkste gebouwen: ziekenhuizen, tunnels, parkeergarages, fabrieken en logistieke hallen. Hetzelfde vakmanschap — RF-design, metingen, installatie, validatie en onderhoud — dat we vandaag inzetten voor 380 MHz en 700/900/1800 MHz, wordt de komende jaren steeds belangrijker voor de 3,5 GHz-band.

Vanaf 2027: Mercuron versterkt 5G TDD indoor

Hier komt onze eigen roadmap om de hoek kijken.

Vanaf 2027 zal Mercuron ook 5G TDD indoor kunnen versterken. Concreet betekent dat: dezelfde turnkey-aanpak die je vandaag kent van onze ASTRID- en gsm-oplossingen — van de eerste meetcampagne en het RF-ontwerp tot plaatsing, oplevering en doorlopend onderhoud — uitgebreid naar de 3,5 GHz TDD-band.

Waarom we dat doen? Omdat de vraag verandert. Bedrijven investeren in private 5G, AGV's, edge-AI en camerasystemen die niet tegen een wankele verbinding kunnen. Hulpdiensten evolueren naar breedbandige 5G (ASTRID migreert tegen 2035 van TETRA naar 5G). En gebouwen worden tegelijk energiezuiniger — en dus radioschadelijker. De kruising van die drie trends maakt indoor 5G TDD geen nice-to-have, maar een operationele noodzaak.

Voor gebouwbeheerders en vastgoedeigenaars betekent het dit: de connectiviteitsgarantie die je vandaag al in je lastenboek zet voor gsm en ASTRID, wordt binnenkort ook een 5G TDD-verhaal. Wie er vroeg bij is, betaalt voor een systeem dat klaar is voor de volgende tien jaar. Wie wacht, doet later een dure retrofit — met alle frustratie van dien.

Kort samengevat: 5G SA is het nieuwe brein, 5G TDD is de brede snelweg. Pas als allebei aanwezig zijn én het signaal het gebouw binnenkomt, krijg je de 5G die je op je scherm beloofd wordt. Mercuron zorgt vanaf 2027 ook voor dat laatste stuk: 5G TDD indoor.

Waarom Mercuron?

  • Alle frequenties, één partner. Van ASTRID (380 MHz) over gsm/4G tot 5G — en vanaf 2027 ook 5G TDD indoor.
  • Metingen in plaats van aannames. Elk ontwerp begint met een RF-meting ter plaatse. Geen giswerk, geen 'zou moeten werken'.
  • Turnkey, van design tot onderhoud. Inclusief validatie, documentatie en een onderhoudscontract dat je dekking conform houdt — ook over drie jaar nog.
  • Eén portaal voor al je sites. Meerdere gebouwen? Je beheert ze centraal, met status, documenten en vervaldata op één scherm.

Wil je weten wat 5G TDD binnen in jouw gebouw straks écht kan? Laat je situatie meten. Mercuron maakt een concrete inschatting — vrijblijvend en op basis van echte cijfers, niet van beloftes.

Neem contact op met Mercuron →